Van ledikant naar groot bed: wanneer is het moment?

Op een gegeven moment ligt die vraag er. Soms omdat je kind er voor het eerst uit is geklommen, soms omdat er een broertje of zusje aankomt en het ledikant nodig is, en soms gewoon omdat het groot lijkt te worden.

Het eerlijke antwoord is dat er geen leeftijd bestaat waarop het moet. De meeste kinderen stappen ergens tussen de twee en drie en een half jaar over, maar die spreiding is zo breed dat je er weinig aan hebt.

Wat je wel kunt doen is kijken naar de signalen die er echt toe doen.

Eén reden om niet te wachten

Klimt je kind uit het ledikant, dan is de afweging voorbij. Een kind dat over een spijl van zestig centimeter klautert en er aan de andere kant afvalt, loopt meer risico dan een kind in een laag bed.

Je kunt het matras eerst nog een standje lager zetten als dat nog kan. Lukt dat niet meer en klimt het nog steeds, dan is het tijd, ook als je kind er verder nog niet aan toe lijkt.

En drie redenen om juist nog even te wachten

Er staat iets groots op stapel. Een verhuizing, een nieuw broertje of zusje, starten op de opvang. Doe niet twee grote veranderingen tegelijk. Stap bij voorkeur minstens zes tot acht weken vóór of ná de geboorte over, niet in de week zelf.

Je kind slaapt nu goed. "Hij is al bijna drie" is op zichzelf geen reden. Een ledikant waar niemand uit klimt en waarin prima geslapen wordt, is geen probleem dat om een oplossing vraagt.

Je kind kan nog niet in bed blijven als je dat vraagt. Dit is de belangrijkste. In een ledikant maakt het niet uit of je kind een afspraak begrijpt, want eruit kan toch niet. In een groot bed is dat de enige rem die er is.

De eerste twee weken

Wees er alvast op voorbereid: bijna elk kind test wat er gebeurt als het eruit komt. Dat is geen teken dat je te vroeg bent, dat is onderzoek doen.

Wat helpt in die periode:

• Verander verder niets. Zelfde bedtijd, zelfde ritueel, zelfde knuffel, zelfde volgorde. Alleen het bed is nieuw.
• Laat het ledikant eerst nog even staan als er ruimte voor is. Sommige kinderen willen de eerste nachten terug, en dat is prima.
• Maak de kamer veilig. Je kind kan er nu 's nachts uit. Kasten aan de muur, geen losse snoeren, een hekje op de trap.
• Breng ze rustig terug als ze eruit komen. Kort, saai, steeds dezelfde zin. Wie hier consequent in is, is er binnen een week of twee doorheen.

Drie dingen die het moeilijker maken

Er een groot feest van maken. Goed bedoeld, maar hoe meer nadruk je erop legt, hoe spannender het wordt. Een beetje opgewonden is genoeg.

Meteen ook nieuw dekbed, nieuw kussen en nieuwe gordijnen. Dan verandert alles tegelijk. Houd het vertrouwde beddengoed de eerste weken.

Terugdraaien na drie slechte nachten. Als je kind veilig is, geef de overstap dan echt twee weken. Heen en weer schuiven tussen ledikant en bed is verwarrender dan doorzetten.

Als je kind er 's nachts uit komt

Dit is het meest voorkomende gevolg en ook het meest oplosbare. De aanpak is dezelfde als bij elk uit-bed-komen: rustig terugbrengen, geen gesprek, geen onderhandeling, elke keer hetzelfde.

Wat vaak over het hoofd wordt gezien is dat een kind in een groot bed voor het eerst zélf moet beslissen om te blijven liggen. In een ledikant hoefde dat nooit. Dat is een echte nieuwe vaardigheid, en die heeft een paar weken nodig.

Meer hierover lees je in ons stuk over een peuter die steeds uit bed komt.

En 's ochtends?

Eén ding waar veel ouders door worden overvallen: in een ledikant bleef je kind 's ochtends noodgedwongen liggen tot jij kwam. Na de overstap staat het om kwart over vijf gewoon naast je bed.

Dat is geen nieuw slaapprobleem. Je kind werd altijd al zo vroeg wakker, alleen kon het er niets mee. Nu wel.

Kort samengevat

Klimt je kind eruit, dan stap je over, ook als het vroeg voelt. Gebeurt dat niet, dan is er geen haast. Wacht liever tot er even niets anders speelt en tot je kind begrijpt wat "blijf liggen" betekent.

En reken op twee weken gedoe. Dat hoort erbij en het gaat voorbij.