Slaapschema per leeftijd: hoeveel slaap heeft je kind nodig?
Je kind is om half zes wakker, of ligt om negen uur nog te kletsen, en je vraagt je af of dat eigenlijk normaal is. Deze pagina is bedoeld om dat in één keer op te zoeken: hoeveel slaap er bij welke leeftijd hoort, hoeveel dutjes daarbij horen en wanneer die verdwijnen.
Twee dingen vooraf. De getallen hieronder zijn richtlijnen en geen normen, want de spreiding tussen gezonde kinderen is groot. En een kind dat buiten de tabel valt maar overdag vrolijk en uitgerust is, slaapt genoeg.
Hoeveel slaap per etmaal
Aanbeveling van de American Academy of Sleep Medicine. Voor baby's onder de vier maanden bestaat geen aanbeveling.
De middelste kolom hieronder is diezelfde aanbeveling. De rechterkolom is wat metingen in de praktijk laten zien, en dat is iets anders: een gemiddelde, geen doel.
| Leeftijd | Aanbevolen per etmaal (dutjes meegerekend) |
Gemiddeld gemeten |
|---|---|---|
| 0 tot 4 maanden | Geen aanbeveling | Rond 14,5 uur op 3 maanden |
| 4 tot 12 maanden | 12 tot 16 uur | Rond 15 uur op 6 maanden, 12,8 uur op 1 jaar |
| 1 tot 2 jaar | 11 tot 14 uur | Rond 12,3 uur op 18 maanden |
| 3 tot 5 jaar | 10 tot 13 uur | Rond 12,6 uur op 3 jaar |
| 6 tot 12 jaar | 9 tot 12 uur | Rond 10,7 uur |
| 13 tot 18 jaar | 8 tot 10 uur | Rond 8,2 uur |
Voor baby's onder de vier maanden bestaat géén officiële aanbeveling. Niet omdat niemand ernaar gekeken heeft, maar omdat de slaap in die eerste maanden zo wisselend is dat er geen zinnig getal uit te halen valt. Kom je ergens een strak schema tegen voor een baby van zes weken, dan weet je dus dat iemand iets verzint.
Hoe laat moet hij dan naar bed?
Dat is de vraag waar je eigenlijk mee zit, en je rekent hem terug vanaf het moment dat hij eruit moet. Zo ziet dat eruit voor een kind van twee en een kind van vier, bij opstaan om zeven uur.
Anderhalf uur dutje plus elf en een half uur nacht komt bij een tweejarige op dertien uur, midden in de aanbevolen band.
| Leeftijd | Slaap overdag | Bedtijd bij opstaan om 7:00 |
|---|---|---|
| 1 jaar | Ongeveer 2 uur | 19:00 tot 20:00 |
| 2 jaar | Ongeveer 1,5 uur | 19:00 tot 20:00 |
| 3 jaar | Ongeveer 1 uur, of niets meer | 19:30 tot 20:30 |
| 4 jaar | Meestal niets meer | 19:00 tot 20:30 |
| 5 jaar | Niets meer | 19:30 tot 20:30 |
| 6 tot 8 jaar | Niets meer | 19:30 tot 21:00 |
Ter vergelijking: Nederlandse kinderen tussen de 6 en 12 gaan gemiddeld om 20:30 naar bed en worden om 7:16 wakker. Zit jouw kind daar tien minuten vanaf, dan is er niets aan de hand.
Dit is rekenwerk en geen wet. Valt je kind elke avond binnen een kwartier in slaap en wordt hij uitgerust wakker, dan klopt zijn bedtijd, ook als hij in geen enkele rij past.
Dutjes: hoeveel, en wanneer gaan ze eraf
Het aantal dutjes zakt in stappen, en de leeftijden waarop dat gebeurt liggen ver uit elkaar.
De lichte stip is het dutje dat eraf gaat. Die overgangen duren weken tot maanden, niet dagen.
Die laatste stap duurt langer dan de meeste ouders denken. Op driejarige leeftijd slaapt vrijwel ieder kind nog overdag. Op vier jaar doet ongeveer 60 procent dat nog, op vijf jaar ongeveer 30 procent, en pas rond zes jaar is het bij minder dan 10 procent helemaal over.
Vier tekenen dat het dutje eruit mag
- Hij is niet chagrijnig als het dutjestijd is, maar zit vrolijk te spelen.
- Hij ligt een half uur of langer wakker voordat hij in slaap valt.
- Hij is 's avonds niet moe, maar wel goedgehumeurd.
- Hij wordt 's ochtends een uur of twee eerder wakker dan je gewend bent.
Let op het verschil bij punt drie. Is hij 's avonds juist chagrijnig, dan heeft hij dat dutje nog gewoon nodig, en kun je het beter korter maken dan helemaal schrappen.
Wat normaal is, ook al voelt het niet zo
Doorslapen is geen knop die omgaat. Het is een proces dat jaren duurt, en de cijfers zijn ruimer dan de meeste ouders vermoeden.
Cijfers uit de JGZ-richtlijn. Op anderhalf jaar wordt een derde van alle kinderen 's nachts wakker, en 22 procent heeft een ouder nodig om in slaap te vallen.
Een peuter die 's nachts nog een keer roept, hoort dus gewoon bij de meerderheid. Dat maakt het niet minder zwaar, maar het is geen teken dat er iets misgaat.
Wanneer een slaaptrainer iets toevoegt
Een slaaptrainer is een lampje dat op een door jou ingestelde tijd van kleur verandert, zodat je kind zelf kan zien of het al ochtend is. Hij werkt pas als je kind drie dingen kan:
- Geel van groen onderscheiden.
- Een simpele afspraak onthouden tot de volgende ochtend.
- In bed blijven als je dat vraagt.
In de praktijk is dat ergens vanaf twee jaar, bij sommige kinderen later. Daarvoor koop je in feite een nachtlampje, en dat kan goedkoper.
Net zo belangrijk is waar hij niet voor werkt. Een slaaptrainer verandert niets aan 's nachts wakker worden. Hij helpt bij het ochtendprobleem: het kind dat om vijf uur klaarwakker naast je bed staat. Is dat jullie probleem niet, dan lost dit lampje het ook niet op.
Twijfel je of je kind eraan toe is, dan staat in onze koopwijzer waar je verder op moet letten, en vooral waarop niet.
Verder lezen
- Waarom je peuter om 5 uur wakker wordt en wat er écht tegen helpt
- Middagslaapje afbouwen: hoe weet je of je kind eraan toe is?
- Je peuter komt steeds uit bed: wat helpt en wat het erger maakt
- Van ledikant naar groot bed: wanneer is het moment?
- Nachtmerrie of nachtangst? Het verschil, en wat je moet doen
- Mijn baby slaapt alleen met geluid: waarom dat normaal is
- Een slaaptrainer kopen: waar je op moet letten (en waarop niet)
Bronnen
- American Academy of Sleep Medicine, aanbevolen slaapduur voor kinderen (Paruthi e.a., 2016). sleepeducation.org
- Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, JGZ-richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen, hoofdstuk Normaal slaapgedrag. jgzrichtlijnen.nl
- Cleveland Clinic, wanneer kinderen stoppen met hun middagdutje. health.clevelandclinic.org
- Dr. Craig Canapari, kinderarts en slaapspecialist, over de overgangen tussen dutjes. drcraigcanapari.com
Deze pagina is een naslagwerk en vervangt geen advies van je consultatiebureau of huisarts. Maak je je zorgen over de slaap van je kind, bespreek het daar.